Jesteś perfekcjonistą? Zobacz, jak może to zaszkodzić Twojemu życiu i karierze (i jak tego uniknąć)

fotolia.pl
Czy kiedykolwiek ktoś nadał Ci etykietę perfekcjonisty? A może sam za takiego się uważasz? W czasach, których wszyscy muszą wyróżniać się wysokiej jakości pracą, nadmierny perfekcjonizm może bardziej krzywdzić niż pomagać.

Na przykład, może obniżać Twoją samoocenę i szkodzić w relacjach z ludźmi, wprowadzając do nich więcej napięcia, a także być przyczyną problemów zdrowotnych.



Dowiedz się więc, dlaczego myślenie wszystko albo nic jest niezdrowe i jak je przezwyciężyć.

Czym jest perfekcjonizm?

Perfekcjonizm to zbiór pewnych wzorców umysłowych, które pchają Cię do osiągania zupełnie nierealistycznych celów. Wykładowca Harvardu, Dr. Tal Ben-Sahar, w swojej książce „W pogoni za doskonałością” określa dwa typy perfekcjonizmu:

- adaptacyjny – kiedy ktoś regularnie pracuje nad własnymi umiejętnościami, zawsze stara się zwiększać poziom swoich kompetencji, podchodzi do wykonywanej pracy z optymizmem, przyjemnością i chęcią jej udoskonalania. Popełnianie błędów postrzega jako okazję do osobistego wzrostu rozumiejąc, że to po prostu część nauki i akceptuje to. Jest to zdecydowanie korzystny typ perfekcjonizmu.

- nieadaptacyjny – gdy ktoś nigdy nie potrafi zaspokoić się tym, co osiąga. Jeśli coś nie jest idealne, odpuszcza to sobie. Może doświadczać strachu przed porażką, niepowodzenia, nieszczęścia i innych negatywnych emocji. Uważa pomyłki za coś niedopuszczalnego, ponieważ sądzi, że przez to inni ludzie dostrzegą w nich kogoś niekompetentnego.

W dalszym tekście zajmę się tym drugim typem.

Konsekwencje perfekcjonizmu

Kiedy dopadnie w swoje sidła, może utrudniać Ci życie prywatny jak i karierę zawodową. Spójrz na potencjalne następstwa:

- ogólne zdrowie – może powodować zaburzenia odżywiania i osobowości, depresję, migreny czy wywoływać niepokój. Poszukiwanie doskonałości przyczynia się do zmniejszenia produktywności osobistej, zwiększenia poziomu stresu i wpływa niekorzystnie na relacje międzyludzkie,

- samoocena – ponieważ perfekcjonista nigdy nie jest usatysfakcjonowany efektami, jakie osiąga i nie potrafi sprostać normom, które przecież sam sobie wyznaczył, łatwo wpada w rolę surowego samokrytyka i wini siebie za porażki, tym samym obniżając poczucie własnej wartości,

- prokrastynacja – perfekcjonista nie zacznie nowego projektu, aż nie znajdzie idealnego sposobu na rozwiązanie problemu. Z tego powodu często będzie ociągać się z czekającą na niego pracą, a to z kolei wpłynie na jego reputację i relacje z innymi,

- kreatywność – perfekcjonizm ma powstrzymującą naturę - chroni człowieka przed podejmowaniem ryzyka, hamuje pragnienia i marzenia, więc w istocie zmniejsza zdolność do wprowadzania innowacji i twórczego rozwiązywania zadań,

Jak rozpoznać perfekcjonizm?

Sprawdź, czy rozpoznajesz u siebie pewne podejścia i zachowania:

- masz bardzo wysoko ustawione i nierealistyczne cele. Jeśli nie możesz być w czymś najlepszy, czasami rezygnujesz,
- postrzegasz pomyłkę jako niepowodzenie, a gdy ktoś zrobi zadanie lub projekt lepiej niż Ty, czujesz, że zawiodłeś. Gdybyś mógł, ukryłbyś wszystkie błędy przed innymi,
- często spóźniasz się z zakończeniem zadania, ponieważ poprawiasz temat kilka razy lub odkładasz na ostatnią chwilę,
- czujesz się niekomfortowo, kiedy uważasz, że zrobiłeś coś niewystarczająco idealnie, tak jak byś od siebie tego oczekiwał,
- nie lubisz podejmować ryzyka, bo nie masz żadnej gwarancji, że nie wykonasz czegoś perfekcyjnie. Trzymasz się znanych Ci robót, bo wiesz, że możesz je zrobić,
- myślisz w kategoriach zero jedynkowych uważając, że albo jest coś zrobione doskonale, albo wcale,
- nie cieszysz się z uczenia na błędach i pracujesz troszcząc się tylko o wynik,
- niezdrowo odbierasz opinie innych wierząc, że jeśli ludzie dostrzegą Twoje słabości, odrzucą Cię,
- nie radzisz sobie z krytyką i reagujesz na nią zbyt emocjonalnie,
- stosujesz swoje nierealistyczne oczekiwania wobec innych, stając się bardzo krytyczny wobec tych, którzy nie spełniają Twoich oczekiwań. W rezultacie nie nawiązałeś zbyt wielu relacji z ludźmi,

Zauważyłeś coś u siebie? Jeśli tak, sprawdź, jak możesz to przezwyciężyć.


Krok 1: Zidentyfikuj zachowania

Zacznij robiąc listę wszystkiego, co musi być robione perfekcyjnie – w pracy, w domu, w hobby i w relacjach z ludźmi.

Poszukaj również rzeczy, których przez to nie robisz .

Krok 2: Zidentyfikuj przekonania

Wypisz wszystko, w co wierzysz, że musi być zrobione idealnie.

Krok 3: Powstrzymaj zachowania

Gdy już coś robisz, pomyśl nad pierwszym małym krokiem, który pomoże Ci przestać dążyć do perfekcyjnego wyniku.

Zmieniaj tylko jedno zachowanie w jednym czasie. Próby zmiany wszystkich zachowań naraz może wywołać dużo niepokoju.

Krok 4: Sprawdzaj wyniki

Jeśli już udało Ci się zmienić swoje zachowanie, sprawdź, co się wydarzyło. Upewnij się, że nie będzie żadnych negatywnych konsekwencji. Czego się nauczyłeś?

Być może będziesz czasami doświadczał niepokoju związanego ze zmianą dotychczasowego podejścia. To normalne. Jednak prawdopodobnie zauważysz, że widząc pozytywne skutki, niepokój zniknie.


Gdy już wykonałeś powyższe kroki, możesz wykorzystać poniższe wskazówki, aby dokonać więcej pożądanych zmian:

1. Wyznaczaj realistyczne cele

Napisałem już wcześniej i powtórzę ponownie – jeśli ustalisz sobie zbyt wysoką poprzeczkę, masz małą szansę na osiągnięcie planów. Zamiast tego zejdź na ziemię i naucz się wyznaczać sobie cele możliwe do zrealizowania.

Jeśli masz duży, ambitny plan, rozbij go na kamienie milowe, podziel na dzienne, tygodniowe, miesięczne, półroczne, roczne etapy. Gwarantuję, że będziesz czuł się równie świetnie osiągając takie małe sukcesy.

2. Słuchaj swoich emocji

Jeśli czujesz się zaniepokojony, nieszczęśliwy lub najzwyczajniej przerażony czekającym na Ciebie zadaniem, zastanów się, czy nie ustawiłeś sobie zbyt wygórowanego żądania. Twoje emocje mogą podpowiadać Ci, że właśnie bierzesz się za coś niemożliwego do spełnienia.

Poza tym, jeśli złapiesz się na mówieniu do siebie, że jesteś niewystarczająco dobry, zatrzymaj się. I przypomnij sobie, że Twoje myśli wpływają na Twój nastrój i zachowania.

Zamiast tego skupiaj się na pozytywnych stwierdzeniach o sobie i własnych zdolnościach, ponieważ mogą podnieść Twoją samoocenę i nastawić myśli na dobry tor. Pamiętaj, zawsze masz wybór tego, co myślisz, robisz i w co wierzysz.

3. Nie bój się pomyłek

Błędy są częścią życia. Mogą dostarczać cennych wniosków i lekcji z własnych doświadczeń. Co więcej, Twoje pomyłki mogą powiedzieć o Twoim życiu, Tobie i własnych umiejętnościach znacznie więcej, niż osiągane sukcesy.

4. Skup się na większej całości

Perfekcjonista często na jednej małej części i ignorują resztę. Zmień to i postaraj się patrzeć na sprawy z szerszej perspektywy.

5. Słuchaj tego, co do siebie mówisz

Kiedykolwiek mówisz do siebie: „muszę”, powinienem”, albo „nie mogę”, zwróć uwagę na to, jak się wtedy czujesz. Perfekcjoniści często używają tych stwierdzeń w połączeniu z innymi regułami, na przykład: „nie mogę nigdy popełniać błędów”, albo „powinienem był zrobić to lepiej”.

Bądź po prostu ostrożny w takim myśleniu, ponieważ może doprowadzić Cię do utworzenia nierealistycznych oczekiwań.

6. Relaksuj się i bądź bardziej spontaniczny

Dla perfekcjonistów trudne jest odprężyć się i zachowywać spontanicznie, a przecież te zachowania nie tylko są konieczne do zdrowszego funkcjonowania, ale też przyczyniają się do zwiększenia osobistej produktywności.

Bierz regularne przerwy między zadaniami, rozciągnij się, idź na spacer lub wykonaj ćwiczenia głębokiego oddychania. Wnieś więcej spontaniczności we własne życie, na przykład poprzez zatrzymywanie się, by podziwiać zachód słońca lub piękne krajobrazy albo znaleźć fascynujące hobby.

Podsumowując:

Perfekcjonizm w formie nieadaptacyjnej, może pchać Cię w kierunku nierealistycznych celów i obniżać Twoją produktywność oraz kreatywność, a także przyczyniać się do różnych problemów zdrowotnych.

Aby go przezwyciężyć, na początek sporządź listę wszystkiego, co robisz (i nie robisz) z powodu dążenia do doskonałości. Następnie uświadom sobie, dlaczego wierzysz, że każde zadanie musi być perfekcyjnie wykonane i pomyśl nad działaniami, które mogą powstrzymać niekorzystne zachowania.

Skupiaj się na pracy nad jednym zachowaniu naraz, wyznaczaj realistyczne cele, słuchaj swoich emocji i nie obawiaj się popełniać błędów.

Polub fanpage platformy e-learning na Facebooku[/url]
Trwa ładowanie komentarzy...